Skip to main content

Biologija sa humanom genetikom

Šifra

S1BHG

Naziv predmeta

Biologija sa humanom genetikom

Nastavnik

Doc.dr Bojan Damnjanović

Status predmeta

Obavezan

Godina

I

Semestar

1

Uslov

Odslušana nastava iz predmeta i položene predispitne obaveze.

Matičnost predmeta

Naučna oblast

Prirodne nauke

Naučno polje

Biološke nauke

Uža naučna oblast

Biologija ćelije, mikrobiologija

Opis predmeta

Cilj

Tokom teorijskih interaktivnih predavanja razmatra se: razvoj nauke citologije, evolucija ćelije, život i živi sistemi, virusi, prokarioti, eukariotska ćelija, hemijski sastav ćelije, nukleinske kiseline, DNK, vrste RNK, replikacija DNK, biosinteza proteina (transkripcija), translacija, membranski sistem ćelije, biohemijski sastav membrana, direktni i indirektni transport kroz plazmalemu, citosol, citoskelet, organele citosola, ribosomi, endoplazmatski retikulum, Goldžijev aparat, lizozomi, peroksizomi i endosomi, mitohondrije, ćelijsko jedro, hromatin, nukleolus,  hromosomi, numeričke aberacije, hromatin, ćelijski ciklus, mitoza, kontrola ćelijskog ciklusa, faktori rasta, mejoza, ćelijska smrt, ćelijska adhezija i kretanje ćelije, kancerogena transformacija ćelija. Kolokvijumi, kvizovi, seminarski rad i na kraju - Završni ispit -Test.

Ishodi učenja na nivou predmeta

Upoznavanje studenata sa osnovnim znanjima o ćeliji sa posebnim osvrtom na značaj genetičkih činilaca u njenom funksionisanju. Objašnjena osnovnih fiziko-hemijskih zakonitosti i molijekulske osnove života. Obrazovanje i osposobljavanje studenata i medicinskih sestara za stručni, naučni i pedagoški rad u različitim oblastima biomedicinskih nauka i prohodnost za dalje usavršavanje.

Sadržaj predmeta-teorijska nastava

 Koncepcija predmeta Biologija sa humanom genetikom i njihov značaj za studente:

1. Metodologija istraživanja u biologiji ćelije i genetike.

2. Evolucija ćelije.

3. Osnovne karakteristike ćelija prokariota i eukariota; hemijski sastav ćelije; plazma membrana (građa plazma membrane); mehanizmi transporta kroz plazma membranu; citoplazmatske organele: nukleus i nukleolus, endoplazmatski retikulum, Goldžijev aparat, lipozomi, peroksizomi, mitohondrije, ribozomi, citoskeletni elementi-mikrotubule, aktinski filamenti i intermedijalni filamenti.

4. Nasledna osnova i njena funkcija. DNK i RNK- struktura i biološka uloga, genetički kod, replikacija DNK molijekula, transkripcija, translacija, regulacija genske aktivnosti kod prokariota i eukariota.

5. Ćelijski ciklus, hromozomi čovjeka, mitoza,  mejoza, gametogeneza, fertilizacija i rano embrionalno razviće čovjeka.

6. Mendijelova pravila, geni, genotip i fenotip, monohibridno, dihibridno, intermedijarno i kodominantno ukrštanje.

7. Hromozomske aberacije: numeričke i strukturne, Robertsonove translokacije, genske mutacije, rodoslovna stabla, monogenske bolesti i načini nasleđivanja monogenskih bolesti, genetičke metode prenatalne dijagnostike.

8.  Mehanizmi reparacije DNK.

9. Onkogenetika.

Sadržaj predmeta-praktična nastava

Mikroskop i mikroskopiranje; Vrste mikroskopa; Veličina i oblik ćelija i jedara; Embrionalno porjeklo ćelija; Plazma membrana; Citoplazmatske organele; Interfazno jedro, hromatin; Ćelijski ciklus, dioba ćelija, mitoza i mejoza; Replikacija, transkripcija i translacija; Hromozomske aberacije: numeričke i strukturne; Mutacije gena; Struktura i funkcija različitih tipova ćelija: ćelije epitelnog, vezivnog, mišićnog i nervnog tkiva;  Mendijelova pravila, geni, genotip i fenotip; Monohibridno, dihibridno, intermedijarno i kodominantno ukrštanje.

Metode izvođenja nastave

Interaktivna predavanja ilustrovana slajdovima i video klipovima, laboratorijske vježbe, rješavanje zadataka iz genetike.

Literatura-obavezna

1. Diklić V., Kosanović M., Dukić S., Nikoliš J.: Biologija sa humanom genetikom.- Beograd: Grafopan,2001.

2. Hristić M.: Biologija sa osnovama humane genetike.- Beograd: autori, 2000.

3. Bunjevački V., Cvjetićanin S., Bajčetić M., Humana genetika (praktikum), Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2003.

Literatura-preporučena

1. Potparević B., Hristić B.: Praktikum iz Biologije sa humanom genetikom.- Beograd: Univerzitet u

Beogradu-Farmaceutski fakultet, 2011.

2. Đelić N., Stanimirović Z.: Principi genetike.- Beograd: Elit-Medica, 2009

Metrika predmeta

ECTS

Nastavne aktivnosti

Samostalni rad studenta (SRS)

Ukupno časova

Predavanja

Vježbe

Drugi oblici nastave (DON)

6

30

30

15

105

180

Vrednovanje rada studenta

Predispitne obaveze

Završni ispit

Ukupno

Predavanja

Vježbe

Kolokvijum

Drugi oblici nastave (DON)

Pismeni

Usmeni

100

5

5

30

10

50

/

Društvene mreže

O univerzitetu

Univerzitet „Bijeljina" je nastao tako što je osnovan od strane Visoke škole „Koledž zdravstvene njege” Bijeljina, na osnovu Saglasnosti Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske.

Misija Univerziteta je da omogući sticanje novih znanja, vještina i kompetencija prvenstveno kandidatima iz Semberije i okolnih regija, zatim Republike Srpske i Bosne i Hercegovine i iz drugih zainteresovanih zemalja. Odnosno, obavljanje obrazovne naučno-istraživačke djelatnosti i transfer znanja u privredi.